পোহৰৰ উৎসৱ দীপাৱলী ! জানেনে দীপাৱলীৰ আঁৰৰ পৌৰাণিক কাহিনী?

দীপাৱলীৰ আঁৰৰ পৌৰাণিক আৰু ঐতিহাসিক কাহিনী: আন্ধাৰৰ নাশি পোহৰৰ জয়ৰ উৎসৱ

ৰামৰ অযোধ্যা প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ পৰা মহাবীৰৰ নিৰ্বাণলৈ—দীপাৱলীৰ বহু অজানা কথা

৬ নৱেম্বৰ • ২০২৬

দীপাৱলী হৈছে পোহৰৰ উৎসৱ। আন্ধাৰৰ নাশি পোহৰৰ জয়, আৰু অশুভ শক্তিৰ পৰাজয়ৰ প্ৰতীক হিচাপে সমগ্ৰ ভাৰততে উলহ-মালহেৰে পালন কৰা হয় এই উৎসৱ। পোহৰৰ ৰঙীন সমাহাৰ, বন্তিৰ পোহৰ আৰু আতচবাজীৰ মাজেৰে দীপাৱলীয়ে কঢ়িয়াই আনে আনন্দ, আশাৰ বতৰা আৰু নতুন আৰম্ভণিৰ বাৰ্তা।

দীপাৱলী পালনৰ আঁৰত আছে বিভিন্ন পৌৰাণিক, ধৰ্মীয় তথা ঐতিহাসিক কাহিনী। হিন্দু, জৈন আৰু শিখ ধৰ্মৰ লোকসকলে নিজ নিজ ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰা অনুসৰি এই উৎসৱ পালন কৰে।এই উৎসৱে মানুহৰ জীৱনলৈ কঢ়িয়াই আনে আশাৰ বতৰা, নতুন আৰম্ভণিৰ সম্ভাৱনা আৰু ভাতৃত্ববোধৰ বাৰ্তা।

শ্ৰীৰামৰ অযোধ্যা প্ৰত্যাৱৰ্তন

হিন্দু ধৰ্মৰ উত্তৰ ভাৰতীয় পৰম্পৰা অনুসৰি, অযোধ্যাৰ ৰাজকুমাৰ ভগৱান শ্ৰীৰামচন্দ্ৰই ৰাৱণক বধ কৰি ১৪ বছৰীয়া বনবাস সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত সীতা আৰু ভাতৃ লক্ষ্মণৰ সৈতে অযোধ্যালৈ উভতি আহিছিল। বনবাসৰ সময়তে লংকাৰ ৰজা ৰাৱণে দেৱী সীতাক অপহৰণ কৰে। পিছত ভগৱান ৰামে ভাতৃ লক্ষ্মণ আৰু বান্দৰ সেনাৰ সহায়ত ৰাৱণৰ সৈতে যুদ্ধ কৰি তেওঁক পৰাস্ত কৰে আৰু সীতাক উদ্ধাৰ কৰে।

দীঘলীয়া চৈধ্য বছৰীয়া বনবাসৰ অন্তত শ্ৰীৰাম, সীতা আৰু লক্ষ্মণ অযোধ্যালৈ উভতি অহাৰ খবৰ পাই ৰাজ্যবাসীৰ মাজত আনন্দৰ জোৱাৰ উঠে। প্ৰিয় ৰামচন্দ্ৰৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনক আদৰণি জনাবলৈ অযোধ্যাবাসীয়ে ঘৰে ঘৰে মাটিৰ বন্তি জ্বলাই সমগ্ৰ নগৰী পোহৰেৰে সজাই তুলিছিল। সেই আনন্দময় ক্ষণৰ স্মৃতিতে প্ৰতি বছৰে কাতি মাহৰ অমাৱস্যা তিথিত দীপাৱলী পালন কৰা হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এই কাহিনীয়ে সত্যৰ জয়, অন্যায়ৰ পৰাজয় আৰু পোহৰৰ মাজেৰে নতুন আশাৰ বতৰা কঢ়িয়াই আনে।

ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ নৰকাসুৰ বধ

দীপাৱলীৰ সৈতে জড়িত আন এক উল্লেখযোগ্য পৌৰাণিক কাহিনী হৈছে নৰকাসুৰ বধ। অসমৰ প্ৰাচীন প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ অত্যাচাৰী অসুৰ নৰকাসুৰক ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণই বধ কৰি বন্দী হৈ থকা বহু নাৰীক মুক্ত কৰিছিল বুলি পৌৰাণিক কাহিনীত উল্লেখ আছে। কাহিনী অনুসৰি, ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু সত্যভামাই গৰুড়ৰ পিঠিত উঠি প্ৰাগজ্যোতিষপুৰলৈ যাত্ৰা কৰে। তাত তেওঁলোকে নৰকাসুৰৰ সৈতে এক ভয়ংকৰ যুদ্ধত অৱতীৰ্ণ হয়। যুদ্ধৰ অন্তত শ্ৰীকৃষ্ণই নৰকাসুৰক বধ কৰি তেওঁৰ অত্যাচাৰৰ অন্ত পেলায়।
নৰকাসুৰৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বন্দিত্বত থকা বহু নাৰীক মুক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে নৰকাসুৰে দখল কৰি ৰখা বহু মূল্যৱান সম্পদো উদ্ধাৰ কৰা হয় বুলি পৌৰাণিক কাহিনীত উল্লেখ আছে।

নৰকাসুৰৰ বধৰ স্মৃতিত দীপাৱলীৰ আগদিনা নৰক চতুৰ্দশী পালন কৰা হয়। হিন্দু ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অনুসৰি, এই দিনটো অধৰ্মৰ ওপৰত ধৰ্মৰ জয়, অশুভ শক্তিৰ ওপৰত শুভ শক্তিৰ বিজয় আৰু অত্যাচাৰৰ পৰা মুক্তিৰ প্ৰতীক।

বিশেষকৈ দক্ষিণ ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত নৰক চতুৰ্দশী অতি উলহ-মালহেৰে পালন কৰা হয়। এই দিনা পুৱতি নিশা স্নান, পূজা-অৰ্চনা আৰু দীপ প্ৰজ্বলনৰ পৰম্পৰা আছে। বহু ঠাইত নৰকাসুৰৰ বধৰ স্মৃতিত প্ৰতীকীভাৱে অশুভ শক্তিৰ বিনাশৰ উৎসৱো পালন কৰা হয়।
সামগ্ৰিকভাৱে, নৰকাসুৰ বধৰ কাহিনীয়ে মানুহক এই শিক্ষা দিয়ে যে ক্ষমতা আৰু শক্তিৰ অপব্যৱহাৰে অৱশেষত ধ্বংস মাতি আনে। সত্য, ন্যায় আৰু ধৰ্মৰ পথত চলা মানুহৰ জয় অৱশ্যম্ভাৱী। দীপাৱলীৰ পোহৰে যেন সেই বাৰ্তাকে প্ৰতিফলিত কৰে আন্ধাৰ যিমানেই গভীৰ নহওক, পোহৰৰ জয় এদিন নিশ্চিত।

দেৱী লক্ষ্মী আৰু ভগৱান গণেশৰ পূজা

দীপাৱলীৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰম্পৰা হৈছে লক্ষ্মী-গণেশ পূজা। হিন্দু ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি, দেৱী লক্ষ্মী হৈছে ধন, ঐশ্বৰ্য, সৌভাগ্য আৰু সমৃদ্ধিৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী। আনহাতে, ভগৱান গণেশক বিঘ্ন-বিনাশক, জ্ঞানৰ দেৱতা আৰু শুভাৰম্ভৰ প্ৰতীক হিচাপে পূজা কৰা হয়।
দীপাৱলীৰ পৱিত্ৰ দিনত সন্ধিয়া ঘৰে ঘৰে দেৱী লক্ষ্মী আৰু ভগৱান গণেশৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। পৰিয়ালৰ সুখ-শান্তি, সমৃদ্ধি, মংগল আৰু জীৱনৰ সকলো বাধা-বিঘিনি দূৰ হোৱাৰ কামনাৰে ভক্তসকলে ভক্তিভাৱে পূজা আগবঢ়ায়। বিশ্বাস অনুসৰি, লক্ষ্মী পূজাৰ জৰিয়তে জীৱনলৈ ধন-ঐশ্বৰ্য আৰু সৌভাগ্যৰ আগমন ঘটে।

বিশেষকৈ ব্যৱসায়ীসকলৰ বাবে দীপাৱলীৰ লক্ষ্মী পূজাৰ বিশেষ তাৎপৰ্য আছে। বহু ব্যৱসায়ীয়ে এই দিনটোত নতুন হিচাপ-নিকাচৰ বহী আৰম্ভ কৰাৰ লগতে ব্যৱসায়ৰ উন্নতি আৰু আৰ্থিক সমৃদ্ধিৰ বাবে দেৱী লক্ষ্মীৰ আশীৰ্বাদ কামনা কৰে।
দীপাৱলীৰ এই পৰম্পৰাই কেৱল ধন-সম্পত্তিৰ কামনাই নহয়, বৰং জীৱনত জ্ঞান, শুভবুদ্ধি, শান্তি আৰু মংগলৰ গুৰুত্বকো প্ৰতিফলিত কৰে।

জৈন ধৰ্মত দীপাৱলীৰ তাৎপৰ্য: ভগৱান মহাবীৰৰ নিৰ্বাণ স্মৰণেৰে পালন

জৈন ধৰ্মৰ অনুসাৰীসকলৰ বাবে দীপাৱলী এক বিশেষ আধ্যাত্মিক তাৎপৰ্যপূৰ্ণ উৎসৱ। জৈন ধৰ্মৰ ২৪তম আৰু অন্তিম তীৰ্থংকৰ ভগৱান মহাবীৰে কাৰ্তিক মাহৰ অমাৱস্যাৰ দিনা নিৰ্বাণ লাভ কৰিছিল বুলি জৈন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত বিশ্বাস কৰা হয়। সেই ঐতিহাসিক আৰু আধ্যাত্মিক ঘটনাৰ স্মৃতিত জৈন ধৰ্মাৱলম্বীসকলে দীপাৱলী পালন কৰে।

জৈন ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি, ভগৱান মহাবীৰৰ নিৰ্বাণ লাভৰ সময়ত তেওঁৰ অনুগামীসকলে জ্ঞানৰ পোহৰ অব্যাহত ৰখাৰ প্ৰতীক হিচাপে দীপ জ্বলোৱা পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল। এই পৰম্পৰাই দীপাৱলীক জৈন ধৰ্মৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় উৎসৱ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।

জৈন ধৰ্মত দীপাৱলীৰ মূল বাৰ্তা হৈছে আত্মশুদ্ধি, অহিংসা, ত্যাগ আৰু আধ্যাত্মিক জাগৰণ। এই দিনটোত জৈন ধৰ্মাৱলম্বীসকলে প্ৰাৰ্থনা, ধৰ্মীয় পাঠ আৰু ধ্যানৰ জৰিয়তে ভগৱান মহাবীৰৰ আদৰ্শ স্মৰণ কৰে। দীপাৱলীয়ে মানুহক আত্মজ্ঞানৰ পোহৰেৰে জীৱনৰ অজ্ঞানতা আৰু অন্ধকাৰ দূৰ কৰাৰ প্ৰেৰণা যোগায়।

শিখ ধৰ্মত বন্দী ছোড় দিৱস

শিখ ধৰ্মৰ ইতিহাসতো দীপাৱলীৰ বিশেষ তাৎপৰ্য আছে। শিখসকলৰ ষষ্ঠ গুৰু গুৰু হৰগোবিন্দ চাহাবে গোৱালিয়ৰৰ দুৰ্গত বন্দী হৈ থকা ৫২জন ৰাজকুমাৰক মুক্ত কৰি অমৃতসৰলৈ উভতি অহাৰ স্মৃতিত ‘বন্দী ছোড় দিৱস’ পালন কৰা হয়।

বন্দী ছোড় দিৱস হৈছে শিখ ধৰ্মৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক উৎসৱ। এই দিনটোত শিখসকলৰ ষষ্ঠ গুৰু, গুৰু হৰগোবিন্দ চাহাবে গ্বালিয়ৰ দুৰ্গত বন্দী হৈ থকা ৫২ জন ৰাজপুত ৰজাক মুক্ত কৰি আনিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এই ঘটনাৰ স্মৃতিত শিখসকলে বন্দী ছোড় দিৱস পালন কৰে।

ঐতিহাসিক পটভূমি শিখসকলৰ ষষ্ঠ গুৰু গুৰু হৰগোবিন্দ চাহাব-এ মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ শাসনকালত গ্বালিয়ৰ দুৰ্গত বন্দিত্বৰ সন্মুখীন হৈছিল। সেই সময়ত দুৰ্গটোত বহুতো ৰাজপুত ৰজাও বন্দী হৈ আছিল।

জনবিশ্বাস আৰু শিখ পৰম্পৰা অনুসৰি, গুৰু হৰগোবিন্দ চাহাবক মুক্তি দিয়াৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। কিন্তু তেওঁ কেৱল নিজৰ মুক্তিৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁৰ সৈতে বন্দী হৈ থকা ৫২ জন ৰাজপুত ৰজাৰ মুক্তিৰ বাবেও চৰ্ত ৰাখিছিল।
কোৱা হয় যে, গুৰু হৰগোবিন্দ চাহাবে এনে এখন বিশেষ পোছাক পৰিধান কৰিছিল, যাৰ পৰা ৫২ জন ৰজাই আঁচল বা অংশ ধৰি একেলগে দুৰ্গৰ পৰা ওলাই আহিব পাৰিছিল। অৱশেষত তেওঁ সকলোকে মুক্ত কৰি অমৃতসৰলৈ উভতি আহে।

বন্দী ছোড় দিৱসৰ তাৎপৰ্য

বন্দিত্বৰ পৰা মুক্তি: অন্যায় আৰু অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে স্বাধীনতাৰ প্ৰতীক।
ত্যাগ আৰু মানৱতা: নিজৰ মুক্তিৰ লগতে আনৰ মুক্তিৰ বাবেও গুৰু হৰগোবিন্দ চাহাবে কৰা প্ৰচেষ্টা।
ন্যায় আৰু সমতা: সকলোৰে অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ প্ৰতি সন্মান।
ধৰ্মীয় উদযাপন: এই দিনটোত শিখসকলে গুৰুদ্বাৰত প্ৰাৰ্থনা, কীৰ্তন আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এই দিনটোৱে স্বাধীনতা, ন্যায়, মানৱতা আৰু আনৰ মুক্তিৰ বাবে কৰা ত্যাগৰ আদৰ্শ প্ৰতিফলিত কৰে।

পোহৰৰ উৎসৱে কঢ়িয়াই আনে আশাৰ বতৰা

দীপাৱলী কেৱল ধৰ্মীয় উৎসৱেই নহয়, ই হৈছে মানৱীয় মূল্যবোধ, ঐক্য, ভাতৃত্ববোধ আৰু আশাৰ প্ৰতীক। বিভিন্ন ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত ইয়াৰ তাৎপৰ্য পৃথক হ’লেও সকলোৰে মাজত এক উমৈহতীয়া বাৰ্তা আছে : আন্ধাৰ যিমানেই গভীৰ নহওক কিয়, পোহৰে এদিন আন্ধাৰক পৰাস্ত কৰিবই।

এই বিশ্বাস আৰু আশাৰ বতৰা লৈ দীপাৱলীয়ে প্ৰতিবছৰে মানুহৰ জীৱনলৈ কঢ়িয়াই আনে আনন্দ, শান্তি আৰু সমৃদ্ধিৰ নতুন সম্ভাৱনা।

News Desk | People’s TV